Bank soczystych tekstów

Masz to jak w …

Ptaki wodne

Czas, przez jaki ptak może pozostać pod wodą, jak również głębokość zanurzenia się, są bardzo różne i zależą od gatunku. Nawet najlepiej nurkujące kaczki pozostają pod powierzchnią najwyżej około 2 minuty i dosięgają głębokości do 30 m. Jeżeli są prześladowane, wychylają tylko na sekundę dziób ponad wodę, aby zaczerpnąć w płuca świeżego powietrza, po czym natychmiast nurkują ponownie. Pod wodą posuwają się naprzód znacznie szybciej, niż kiedy płyną na powierzchni.Głównym organem ruchu wszystkich ptaków wodnych żyją­cych na wodach słodkich są nogi. Jedynie zamieszkujące morza alki posługują się pod wodą skrzydłami, a nóg używają jako steru.

Perkozy mają palce u nóg zaopatrzone z jednej strony w sze­roki płatek. Palce ich tworzą zatem jak gdyby śmigi śruby okrę­towej i ptak porusza nimi nawet w dość podobny sposób. Górna część nogi, czyli tzw. skok, nie jest okrągła jak u ptaków żyją­cych na lądzie, lecz silnie spłaszczona, w podobny sposób jak rozcinacz papieru. Po takich kształtach spływa woda bez oporu, co bardzo ułatwia ruchy i nie stwarza momentów hamujących.

Kaczki, gęsi, łabędzie i nury mają 3 przednie palce połączone “błoną i tylko niewielki palec tylny jest wolny. U kormoranów i pelikanów błona ta łączy nawet wszystkie 4 palce w jedną całość. Tego rodzaju nogi służą za wiosła, przy czym palce spięte biłoną otwierają się w chwili poruszania nogą do tyłu i odepchnię­cia ciała, a zamykają, gdy noga musi przesunąć się naprzód.

Im lepiej pewien gatunek nurkuje, tym bardziej nogi jego przesunięte są do tyłu. Utrudnia to oczywiście chodzenie na ziemi. Już kaczka nie jest dobrym piechurem i kołysze się zabawnie. Perkozy mają nogi osadzone tak daleko w tyle ciała, że tylko z trudem mogą stać lub iść kilka kroków, nury natomiast stać ani chodzuć nie mogą. Na lądzie ślizgają się jedynie na piersi, •odpychając się nogami. Mimo to na trawie, a zwłaszcza śniegu i lodzie suną dość szybko.

Inne zadanie spełniają nogi u gatunków żyjących po brze­gach wód. Kokoszka wodna, wodnik i kureczka wodna mają nadzwyczaj długie palce, co umożliwia im utrzymanie niewiel­kiego ciężaru ciała na grząskim błocie. Umieją one również biegać na powierzchni pływających roślin. W potrzebie pływają podob­nie jak kaczki i chociaż palce ich nie są spięte błoną, wiosłują nogami dość zręcznie, gdyż — jak wiadomo — wiosło można do pewnego stopnia zastąpić zwykłą tyczką. Jedynie łyska ma palce zaopatrzone po bokach w rozszerzone płatki skórne.