Bank soczystych tekstów
Masz to jak w …
Stosunek do ludzi wierzących
Charakter ustaleń prawno-politycznych, które regulują stosunki pomiędzy państwem a instytucjami religijnymi i kościelnymi w PRL, wypływa przede wszystkim z istoty ustroju socjalistycznego i władzy, która reprezentuje interesy całego narodu, z charakteru zadań budownictwa socjalistycznego.Już pierwszy dokument ogłoszony przez władzę ludową w Chełmie stwierdzał: ,,Polski Komitet Wyzwolenia Narodowego przystępując do odbudowy państwowości polskiej deklaruje uroczyście przywrócenie wszystkich swobód demokratycznych, równości wszystkich obywateli bez różnicy rasy, wyznania i narodowości, wolności organizacji politycznych, zawodowych, prasy, sumienia”.
Zasadnicze znaczenie dla kształtowania stosunków między państwem a instytucjami religijnymi mają przepisy Konstytucji PRL uchwalonej 22 lipca 1952 r. Konstytucja PRL w artykułach 69 i 70 precyzuje prawa obywateli w związku z ich samookreśleniem religijnym bądź bezwyznaniowością i ustala jednocześnie zasady stosunków między kościołami i związkami wyznaniowymi a państwem. W Konstytucji PRL zawarte są następujące zasady:
- obywatele PRL mają równe prawa niezależnie od wyznania,
- PRL zapewnia wszystkim obywatelom wolność sumienia i wyznania,
- kościoły i związki wyznaniowe są oddzielone od państwa,
- kościoły i związki wyznaniowe mogą swobodnie wypełniać swoje funkcje religijne.
- Równość obywateli.
„Obywatele Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej — głosi Konstytucja — niezależnie od narodowości, rasy i wyznania mają równe prawa we wszystkich dziedzinach życia państwowego, politycznego, gospodarczego, społecznego i kulturalnego. Naruszenie tej zasady przez jakiekolwiek bezpośrednie lub pośrednie uprzywilejowanie albo ograniczenie w prawach ze względu na narodowość, rasę czy J wyznanie podlega karze” (art. 69).
Rząd PRL stojąc na stanowisku, że zasadniczym warunkiem rozwoju naszego kraju jest patriotyczna i socjalistyczna jedność narodu, występuje przeciwko dzieleniu obywateli Polski na wierzących i niewierzących. Partia i władza ludowa, nie przeprowadzając politycznej linii podziału obywateli ani według ich stosunku do religii, ani też ze względu na rodzaj wyznawanych przez nich religii, oceniają wartość i postawę obywateli według wyrażającego się w czynach ich stosunku do socjalizmu.
Każdy obywatel naszego kraju, niezależnie od tego, czy jest wierzącym, czy niewierzącym, ma zagwarantowaną pełnię praw politycznych, ekonomicznych, społecznych i kulturalnych. Każdy korzysta z równych praw wyborczych, prawa do pracy i ochrony zdrowia, do nauki i o- światy, każdy ma prawo korzystania ze wszystkich zdobyczy socjalnych i obrony swoich roszczeń na drodze sądo-^. wej oraz do piastowania godności państwowych.
Władze PRL traktują wierzenia obywateli jako ich sprawę osobistą i pozostawiają wszystkim swobodę w określaniu swego stosunku do religii. Ujawnia się to m.in. w usunięciu rubryki „wyznanie” z wszelkich dokumentów urzędowych, a także z ksiąg meldunkowych i ksiąg ludności oraz w zniesieniu obowiązku ujawniania stosunku do religii wobec organów władzy i administracji państwowej.
W obliczu prawa obowiązującego w PRL wszystkie wyznania religijne są równe bez względu na to, jak licznie są reprezentowane. Zawsze bowiem kościoły i związki wyznaniowe realizują tylko indywidualne prawa wierzących do wolności sumienia i wyznania. Nie dyskryminując obywateli kraju ze względu na ich światopogląd i stosunek do religii (pozytywny bądź negatywny), nie uprzywilejowując jednych wierzeń kosztem innych, traktując wszystkie wierzenia religijne i postawy światopoglądowe na równych prawach, państwo ludowe stoi na stanowisku, że podstawowym miernikiem wartości obywatela jest jego praca dla kraju, jego realny wkład w budownictwo socjalizmu, jego trud dla społeczeństwa.
Zasada równouprawnienia obywateli bez względu na ich stosunek do religii oznacza, że prawa obywatelskie i polityczne oraz korzystanie z nich nie mogą być uzależnione od posiadania takich lub innych przekonań dotyczących religii. Konstytucyjna zasada równości obywateli bez względu na ich stosunek do religii i wyznania jest wyrazem faktycznych uprawnień wszystkich obywateli PRL.